Czy tylko dzieci, które są jedynakami, są wyjątkowo narcystyczne?

Reklama

śr., 08/25/2021 - 13:12 -- MagdalenaL

Często mówi się, że dziecko bez brata czy siostry jest rozpieszczone, samolubne i niechętnie dzieli się z innymi. Czy w tym uprzedzeniach tkwi ziarno prawdy?

Są rozpieszczone, samolubne i nie potrafią dzielić się z innymi – z takimi uprzedzeniami często spotykają się jedynacy. W mediach, w poradnikach, ale także w życiu codziennym wielokrotnie przypisywane im są negatywne cechy. Jednak idea „tyrana bez rodzeństwa” ma długą historię: już 1896 roku ukazała się praca naukowa, która zdawała się potwierdzać te założenia.

Pedagog Eugene William Bahannon (1865-1955) z Clark University w Massachusetts poprosił o opisane charakteru każdego jedynaka, który tylko przyszedł mu do głowy. W 196 z 200 przypadków zostały one opisane jako nadmiernie rozpieszczone. A więc jednak coś w tym jest?

Badaliśmy z kolegami pewne szczególne uprzedzenie – mianowicie, iż tylko jedynacy są wyjątkowo narcystyczni. Narcyzm to tendencja do postrzegania siebie

w lepszym świetle, a jednocześnie do dewaluacji innych. Osoby silnie narcystyczne uważają się za lepsze lub ważniejsze od innych, domagają się dla siebie szczególnej pozycji lub przynajmniej podziwu. Jeśli im się tego odmawia, szybko się obrażają, często ignorując uczucia i potrzeby bliźnich. Można sobie wyobrazić, iż dzieci, które nie musiały dzielić z nikim uwagi rodziców, posiadają większą predyspozycję do rozwinięcia takich cech.

Wraz ze współpracownikami sprawdziliśmy najpierw, jak bardzo stereotyp narcystycznego jedynaka jest rozpowszechniony w środowisku. W kwestionariuszu internetowym poprosiliśmy ponad 500 osób o ocenę „typowego jedynaka” w porównaniu do typowej osoby posiadającej rodzeństwo. Rzeczywiście, ankietowani przypisywali silniejszą tendencję do narcyzmu jedynakom – a przede wszystkim osoby, które same posiadały rodzeństwo! Tak więc stereotyp istnieje, i jak to często bywa, szczególnie wśród tych, których najmniej on dotyczy.

Ale czy to założenie jest właściwe? Aby odpowiedzieć na to pytanie przeanalizowaliśmy wyniki poziomu narcyzmu ponad 1800 osób z grupy reprezentatywnej dla populacji niemieckiej. Okazało się, iż bez względy na wybraną przez nas metodę statystyczną, nie ma żadnych dowodów na silniejszy narcyzm u dzieci nieposiadających rodzeństwa. Wartości te były niemalże identyczne jak u osób posiadających rodzeństwo.

Wyniki padań sugerują, iż istniejące w społeczeństwie uprzedzenie o narcystycznych jedynakach jest nieprawdziwe. Jest to natomiast zgodne z wcześniejszymi badaniami, które wielokrotnie wykazywały, że nie ma poważnych różnic osobowościowych między jedynakami a dziećmi posiadających rodzeństwo. Poinformowała o tym w połowie lat 80. psycholożka społeczna z University of Texas w Austin, która zresztą sama jest jedynaczką. Jej praca badawcza, w ramach której przejrzała ponad 200 badań na ten temat, potwierdziła: dane naukowe nie dopuszczają jakiegokolwiek wpływu konstelacji rodzeństwa na indywidualny charakter człowieka.

Może nam się wydawać oczywiste, iż pewne cechy charakteru mają związek z tym, czy dana osoba wychowywała się z rodzeństwem, czy też nie. Z badań empirycznych wynika jednak, że najprawdopodobniej systematycznie przeceniamy wpływ konstelacji rodzeństwa na osobowość.

 

Autor: 
Tłum. Agnieszka Cyganik
Polub Plportal.pl:

Reklama