Mobbing w miejscu pracy przez szefa albo kolegów

Reklama

pon., 10/04/2021 - 23:09 -- MagdalenaL

Szykanowanie może doprowadzić do choroby

Ważne informacje nie dochodzą, w kantynie słychać szeptanie, nikt się już nie wita: Mobbing może uczynić z codziennego życia zawodowego piekło – i doprowadzić do choroby. Gdzie jednak leży granica pomiędzy normalną różnicą zdań, a systematycznym wykluczeniem? Jaką rolę odgrywa szef? I skąd dotknięci mobbingiem mogą otrzymać wsparcie?
 

Czym jest mobbing?

Tam gdzie współpracują ludzie, istnieję także różnice zdań. To jest normalne – i pojedynczy, okazjonalny konflikt nie jest jeszcze mobbingiem. Inaczej jest w przypadku, gdy ktoś przez dłuższy okres czasu jest systematycznie wrogo traktowany i szykanowany. Mobbing to strategia; celem jest wykluczyć osobę i świadomie ją poniżać. Nie ma to nic wspólnego z konstruktywnym radzeniem sobie z konfliktami. Mobberzy zatrzymują na przykład dla siebie informacje i manipulują wynikami pracy, dają bezsensowne polecenia, wypuszczają plotki w świat i nie cofają się przed przemocą i seksualnymi ingerencjami. Nie ma jednolitej definicji mobbingu; To pojęcie nie pojawia się w żadnym prawie.

 

Mobbing, bossing, staffing

Ponieważ mobbing może przyjąć wiele różnych form, nie zawsze jest łatwo rozpoznawany przez jego ofiary. Poszlaką jest częstotliwość: jeżeli sprawca lub sprawczyni atakuje przez pół roku przynajmniej raz w tygodniu, granica między przypadkiem a systematycznością zostaje przekroczona. W zależności przez kogo atak jest przeprowadzany, rozróżnia się pomiędzy różnymi formami mobbingu. Przy klasycznym mobbingu ataki odbywają się przez osoby na równym w hierarchii stanowisku. Przy bossingu ataki wychodzą od szefa. Jeżeli podlegli zachowują się agresywnie wobec przełożonego, wtedy chodzi o staffing.
 

Mobbing jest sprawą szefa

Obojętnie, o którą formę chodzi: W prawie wszystkie formy mobbingu wmanewrowani są przełożeni. Ponieważ albo sami atakują, albo są ofiarami – albo ponieważ przez ich styl zarządzania tworzą kulturę przedsiębiorstwa, w której mobbing może się rozwinąć. Często mobbing występuje nagminnie w określonych działach. Nierzadko szef przymyka oko i uchyla się od odpowiedzialności. Przełożeni, którzy często komunikują i wciągają swoich współpracowników w decyzje są najlepszymi środkami przeciw mobbingowi. Jeżeli szef bierze swoją rolę na poważnie i troszczy się o swój dział, konflikty dają się szybko wyjaśnić i kolejnych eskalacji da się uniknąć.
 

Cztery fazy mobbingu

Z reguły mobbing przebiega według określonego schematu

FAZA 1: Konflikty i pojedyncze incydenty

Na początku mobbingu stoi nierozwiązany albo nieprzerobiony konflikt. Z tego wynikają następnie pierwsze niechęci, przypisywanie winy i pojedyncze osobiste ataki.

FAZA 2: Początek terroru psychicznego

Następnie rozszerzają się różnice. Nierozwiązany konflikt odchodzi na drugi plan, ofiara staje się coraz częściej celem systematycznego szykanowania. Poczucie własnej wartości osoby mobbingowanej maleje, a ona jest coraz bardziej izolowana i wykluczana. Trwa to około sześciu miesięcy.

FAZA 3: Sankcje dotyczące prawa pracy

W następnym kroku rozwój eskaluje. Przez ciągłe poniżanie osoba mobbingowana jest tak niepewna, że cierpi na tym praca. Ofiara uchodzi coraz bardziej za osobę problematyczną, zagrażają jej środki dotyczące prawa pracy, jak upomnienie, przeniesienie, bądź zwolnienie. Ta faza może utrzymywać się do dwóch lat. Często sytuacji nie docenia nie tylko zarząd firmy lecz także lekarz prowadzący; dochodzi do błędnej diagnozy.

FAZA 4: Wykluczenie z firmy

Wiele przypadków mobbingu kończy się utratą miejsca pracy, czasem nawet z usunięciem z rynku pracy. Albo ofiary same się zwalniają, albo zostają zwolnione, bądź zgadzają się na rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia obu stron. Często konsekwencją są choroby psychosomatyczne albo długotrwałe zwolnienia od lekarza, czasem także długotrwała niezdolność do pracy. Ten etap trwa około dwóch do sześciu lat.

 

Mobbing może doprowadzić do choroby

„Grube”, „okropne”, „dziwaczne”, albo „nieszczęśliwe” są to typowe ofiary mobbingu? Nic podobnego. Badania pokazują, że osobowość nie gra żadnej roli w byciu mobbingowanym. To może spotkać każdego. Ofiary przeżywają ataki i szykany jako głęboki i radykalny kryzys; porównywalny do traumy, jaka pojawia się po ciężkim wypadku albo napadzie rabunkowym: z każdym atakiem, z każdą krytyką, przeżywają swoją bezsilność i poniżenie na nowo. Przyspieszone bicie serca, zaburzenia snu, nerwowość, osłabiona koncentracja, jak i bóle głowy i żołądka są często pierwszymi objawami choroby. Na dłuższą metę może dojść do depresji, utrzymujących się zmian osobowości i zaburzeń funkcjonalnych licznych organów. Narażenie na nałogi albo samobójstwo wzrasta.

 

Ważne: Szybka reakcja i szukanie wsparcia

Im bardziej pracodawca jest świadomy swojej odpowiedzialności i prawnych obowiązków dla troski o dobrą atmosferę w pracy, tym lepiej i szybciej da się zatrzymać mobbing. Ale: szef może wyciągnąć konsekwencje tylko wtedy, gdy zostanie poinformowany o zajściach. Dotknięci mobbingiem nie powinni więc czekać, aż sytuacja sama się wyjaśni, lecz tak szybko jak to możliwe sprowadzić pomoc – przedstawicielstwo kobiet, rady zakładowe, albo personalne, albo od razu do swojego związku zawodowego. Oni pomogą przeanalizować konflikt i zaplanować dalsze postępowanie.

Czy wolno szefowi… ?

Pracownik i szef – bardzo szczególna relacja. I nie zawsze łatwa. Co jeśli szef cofnie zatwierdzony urlop? Zruga mnie przed zebranym zespołem? Albo chce mnie inwigilować przy pracy za pomocą kamery? Eksperci DGB odpowiedzą na najważniejsze pytania dotyczące prawa pracy – od a jak admonicja do z jak zaległość.

Autor: 
Deutscher Gewerkschaftsbund (niemiecki związek związków zawodowych) Tłumacz Magdalena Kulesza
Polub Plportal.pl:

Reklama