Nocne zmiany: skutki dla zdrowia i portfela

Reklama

pt., 06/11/2021 - 01:06 -- MagdalenaL

Zdjęcie: JC Gellidon / Unsplash

Praca w godzinach nocnych oprócz podwyższonych zarobków może skutkować poważnymi chorobami. Czym jest praca nocna, ile w tym roku wyniesie nadwyżka wynagrodzenia i na jakie skutki uboczne można się narazić?

Według art. 151 Kodeksu Pracy za pracę nocną uważa się pracę w okresie między godz. 21:00 a 7:00. Czas nocnej zmiany nie może być dłuższy od 8 godzin, jeżeli praca w tym terminie przewiduje duży wysiłek fizyczny lub umysłowy albo jest szczególnie niebezpieczna. Niektóre osoby chętnie podejmują się takiej pracy, ponieważ przysługuje im dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów. Według statystyk z 2010 roku 7,9% polskich pracowników wykonywało pracę w porze nocnej.

Jednak czym może skutkować dążenie do wyższych zarobków? Praca w porze nocnej lub praca zmianowa skutkuje zaburzeniem rytmów biologicznych. Są to cykliczne zmiany fizjologiczne oraz zachowawcze; ich trwanie wynosi 24-25 godzin. Zakłócenia okołodobowych rytmów biologicznych (czyli zegaru biologicznego) powodują występowanie różnych patologii:

1. Zaburzenia hormonalne. Zegar biologiczny reguluje się za pomocą hormonu o nazwie melatonina. Największa jego synteza odbywa się w nocy między godz. 2:00 a 4:00, a najmniejsza w ciągu dnia. Narażenie na światło w nocy zmniejsza uwalnianie melatoniny, co skutkuje przesunięciem faz rytmu okołodobowego. Zakłócenia w procesie syntezy tego hormonu powodują zaburzenia snu. Natomiast nadmiernie zwiększa się synteza noradrenaliny, która potęguje niepokój i lęk.

2. Cukrzyca typu 2. W badaniach przeprowadzonych z udziałem pielęgniarek zaobserwowano 3,42% zachorowań w trakcie trwania badań w grupie 25−42 lat, oraz aż 8,9% w grupie 42−67 lat z dłuższym okresem pracy zmianowej. Warto dodać, że w badaniu nie brali udziału osoby z wcześniej zdiagnozowaną cukrzycą.

3. Schorzenia układu krążenia. Chodzi przede wszystkim o nadciśnienie tętnicze, które jest jednym z głównych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Osoby wykonujące pracę zmianową mają o 23% wyższe ryzyko wystąpienia zawału serca oraz o 5% wyższe ryzyko powstania udaru mózgu w porównaniu z osobami pracującymi w dzień, przy czym najbardziej narażeni na incydenty sercowo-naczyniowe są pracownicy ze zmian nocnych, wzrost ryzyka wynosi bowiem 41%.

4. Nowotwory. Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem stwierdziła, że zaburzenie rytmów okołodobowych oraz praca zmianowa, które często idą ze sobą w parze, są czynnikami potencjalnie kancerogennymi, czyli mogą powodować chorobę nowotworową.

5. Endometrioza (komórki błony śluzowej macicy występują w innej lokalizacji niż jama macicy: np. jajniki, jajowody, jelito, moczowody i pęcherz moczowy). Choroba ta może być przyczyną niepłodności. Ostatnie badanie naukowców z Uniwersytetu Narodowego im. Kapodistriasa w Atenach, którymi kierowała prof. Eva Kassi potwierdza na poziomie tkankowym, że zaburzenia zegara biologicznego mogą mieć związek z wyższym ryzykiem endometriozy.

6. Zwiększenie ryzyka zakażenia koronawirusem. Według badań naukowego pisma „Thorax" praca zmianowa może trzykrotnie zwiększyć ryzyko zakażenia COVID-19.

Źrodła:

https://core.ac.uk/download/pdf/268456257.pdf

https://www.researchgate.net/profile/Piotr-Stryjewski/publication/325367478_Night_work_and_shift_work_-_effects_on_the_health_of_workers/links/5d6134ed458515d6102156f0/Night-work-and-shift-work-effects-on-the-health-of-workers.pdf

https://zdrowie.dziennik.pl/aktualnosci/artykuly/8172170,endometrioza-a-praca-na-nocne-zmiany.html

Autor: 
Nataliia Shapoval
Polub Plportal.pl:

Reklama